Doktor Monika Weychert kuratorką Pawilonu Polskiego na biennale w Albanii
Kulturoznawczyni z Uniwersytetu SWPS dr Monika Weychert jest kuratorką Pawilonu Polskiego podczas Międzynarodowego Biennale Sztuki Współczesnej w Durrës (DIBoCA) w Albanii. Swoją instalację „Kuźnia” zaprezentuje tam Krzysztof Gil. Praca podejmuje temat pamięci, budowania wizerunku społeczności romskiej oraz mechanizmów wykluczenia.
Peryferie jako przestrzeń eksperymentu
Druga edycja Międzynarodowego Biennale Sztuki Współczesnej w Durrës potrwa od 1 do 31 października 2026 r. Hasło przewodnie wydarzenia to: „Periphery: Visual Transitions” („Peryferie: Przejścia wizualne”). Kurator główny tegorocznej edycji Massimo Scaringella oraz dyrektor DIBoCA Oltsen Gripshi traktują peryferie jako laboratorium dla współczesnych artystów – przestrzeń obserwacji i interpretacji tradycji i zjawisk społecznych.
Pawilon Polski zlokalizowany jest w przestrzeni Narodowego Muzeum Archeologicznego w Durrës. To tam międzynarodowa publiczność zobaczy instalację Krzysztofa Gila.
„Kuźnia”, czyli skąd wzięło się słowo „getto”
Tytuł instalacji nie jest przypadkowy. Słowo „getto” w dawnym dialekcie weneckim oznaczało kuźnię lub odlewnię. To właśnie w Wenecji w 1516 r. powstała pierwsza na świecie tego typu zamknięta dzielnica. W tym samym mieście żyli i tworzyli cenieni romscy kowale.
Krzysztof Gil przekształca te odniesienia w przestrzenną instalację. Artysta wykorzystuje motywy i materiały, które odnoszą się do tradycji kowalskiej, by opowiedzieć o pamięci i marginalizacji. Zestawia je z historią społeczności romskiej i jej – często krzywdzącym – wizerunkiem.
To nie pierwszy współpraca Krzysztofa Gila i dr Moniki Weychert. Nasza badaczka była wcześniej kuratorką wystawy Krzysztofa Gila w warszawskiej Zachęcie, która również poruszała wątek pamięci i trudnych historii społecznych.
O biennale
Międzynarodowe Biennale Sztuki Współczesnej w Durrës zostało założone w 2023 r. przez albańskiego artystę, historyka sztuki i kuratora Oltsena Gripshiego. Pierwsza edycja wydarzenia odbyła się w 2024 r. pod hasłem „Artificial Intelligence: Hybrid Future” („Sztuczna inteligencja: hybrydowa przyszłość”).
Wydarzenie opiera się na formule pawilonów narodowych, w których prezentowane są prace artystów z poszczególnych krajów. W pierwszej edycji udział wzięli przedstawiciele kilkunastu państw z całego świata – od Europy po Amerykę Południową i Azję.
Twórcy wystawy