Głowa w telefonie, ciało w zawieszeniu. Taniec odpowiedzią?
W świecie zdominowanym przez ekrany i siedzący tryb życia powoli przestajemy dbać o nasze ciała. Choć postęp cywilizacyjny ułatwia nam pracę, jednocześnie odcina nas od naturalnych mechanizmów regeneracji psychicznej. Dr Edyta Bonk, psycholożka rozwojowa z Wydziału Psychologii w Sopocie Uniwersytetu SWPS, przekonuje, że powrót do ruchu może być jednym z najprostszych sposobów na odzyskanie jasności umysłu, kreatywności i wewnętrznego spokoju.
Ostatnie lata zmieniły naszą codzienność w sposób, którego nasze organizmy nie zdołały jeszcze w pełni przetworzyć. Choć otoczeni technologią czujemy się bardziej połączeni ze światem niż kiedykolwiek, biologicznie płacimy za to wysoką cenę. Wzrost liczby godzin spędzanych w statycznych pozycjach przed ekranem sprawił, że głową możemy być w dowolnym miejscu, ale ciało pozostaje w bezruchu.
Wszechobecna cyfryzacja i telefony mają ogromny wpływ na nasze życie. Nadmierne korzystanie z technologii pozbawia nas niestety ważnych umiejętności. Na poziomie biologicznym przyczynia się do zaburzeń rytmu dnia, postawy ciała czy osłabienia wrażliwości na sygnały płynące z organizmu. Na poziomie poznawczym konsekwencją jest między innymi powierzchowne przetwarzanie, trudności z koncentracją uwagi i zapamiętywaniem, problemy z kreatywnością i neuroplastycznością. W obszarze społecznym technologia daje złudzenie kontaktu, zabiera urok komunikacji niewerbalnej, sprzyja samotności i osłabieniu poczucia własnej wartości.
dr Edyta Bonk, psycholożka rozwojowa z Wydziału Psychologii w Sopocie USWPS
Dlatego niektórzy szukają sposobów na przywrócenie kontaktu ze swoim ciałem. Jedną z metod jest aktywność fizyczna, np. ćwiczenie na siłowni czy taniec. Ekspertka z Uniwersytetu SWPS wskazuje, że ruch przy muzyce wpływa pozytywnie na każdy z wymienionych przez nią obszarów deficytowych, działając jak niefarmakologiczna interwencja o niezwykle szerokim spektrum.
Chemia w tańcu
Dr Bonk, powołując się na przegląd badań Teixeira-Machado z 2019 r., podkreśla, że taniec poprawia neuroplastyczność, czyli zdolność mózgu do tworzenia i wzmacniania synaps. Ponadto zwiększa objętość hipokampa – struktury odpowiedzialnej między innymi za tworzenie wspomnień oraz orientację przestrzenną. Psycholożka przywołuje również artykuł z 2025 roku1, który potwierdza, że regularne interwencje taneczne poprawiają koordynację ruchową, kontrolę ciała oraz równowagę.
Równie istotna jest kwestia chemii naszego mózgu. Badania pokazują, że taniec może obniżać poziom kortyzolu w porównaniu nie tylko z bezruchem, ale nawet z innymi aktywnościami fizycznymi2, czyli może być skuteczniejszą metodą walki ze stresem. Z kolei dopamina bywa nazywana hormonem przyjemności. Odpowiada za odczuwanie satysfakcji, a jej poziom w tańcu zwiększa się podobnie jak w przypadku innych aktywności fizycznych.
Do tanga trzeba dwojga?
Psycholożka z USWPS zaznacza, że taniec solo sprzyja wyrażaniu siebie i kontaktowi z własnymi emocjami, jednak to praca w parze lub grupie pozwala odzyskać poczucie więzi i wspólnoty, którego nie da się uzyskać w świecie online. W grupach może pojawić się lęk przed oceną lub rywalizacja, dlatego psycholożka sugeruje terapię tańcem jako alternatywę. Ta forma pracy opiera się na ruchu naturalnym i improwizacji, nie skupiając się na technice czy krokach, co pozwala każdemu uczestnikowi poczuć się bezpiecznie.
Zdaniem dr Bonk ruch jest także kluczem do odblokowania naszego potencjału twórczego. Taniec kreatywny wspiera myślenie wielokierunkowe, co bezpośrednio przekłada się na łatwość rozwiązywania problemów w życiu zawodowym czy prywatnym. Ekspertka wskazuje przy tym na uniwersalność tej metody, ponieważ pozytywny wpływ tańca notuje się we wszystkich grupach wiekowych, od dzieci i młodzieży3, aż po dorosłych i seniorów4.
– Tańczyć każdy może i każdy powinien. Jako terapeutka tańcem prowadziłam zajęcia w najróżniejszych grupach społecznych: w przedszkolu i szkołach, przez ośrodki Monar, po więzienia i osoby z różnymi potrzebami. Tańczyliśmy na stojąco, na krzesłach czy wózkach dla osób z niepełnosprawnościami. Istnieją także interwencje taneczne w szpitalach dla osób leżących, dla których czasami jedyną dostępną formą będzie taniec dłoni – podsumowuje dr Bonk.
Więcej o arteterapii
Terapia tańcem to jeden z nurtów arteterapii, która wykorzystuje najróżniejsze metody twórczości do utrzymania i poprawy zdrowia psychicznego. O różnych podejściach opowiedzą eksperci podczas konferencji „Sztuka odczuwania, czyli jak wykorzystać arteterapię w praktyce”, która odbędzie się 16 i 17 kwietnia w Sopocie. Pełny program i zapisy są dostępne na stronie.
1https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40052340/
2https://psycnet.apa.org/record/2019-29357-001
3https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/35770195/
4https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37287281/
Kongres i Festiwal Psychologiczny Re_Mind to wydarzenie, które w nowatorski i angażujący sposób pokaże, że psychologia dostarcza konkretnych narzędzi do zrozumienia współczesnego świata i wyzwań, przed którymi stoją człowiek i społeczeństwo. Re_Mind to 3 dni inspirujących wystąpień, rozmów i wykładów, 14 ścieżek tematycznych dla psychologów, HR, biznesu, edukacji i nie tylko, ponad 200 prelegentów z Polski i zagranicy. Wydarzenie integruje naukę, sztukę i biznes, łączy instytucje publiczne z organizacjami pozarządowymi oraz zestawia teorię z praktyką, wiedzę akademicką z codziennym doświadczeniem. Więcej informacji o wydarzeniu na www.re-mind.pl
Te artykuły mogą
cię zainteresować
