Uważność i życzliwe nastawienie do siebie mogą łagodzić objawy przedmiesiączkowe
Życzliwe nastawienie do siebie i praktykowanie uważności mogą poprawiać funkcjonowanie osób doświadczających intensywnych objawów przedmiesiączkowych – wynika z badania psycholożek z Uniwersytetu SWPS i Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS) oraz jego cięższa postać – przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne (PMDD) – wywołują dotkliwe objawy psychiczne i fizyczne1, m.in. wahania nastroju, zmęczenie, problemy z koncentracją, bóle głowy czy bóle mięśni. Dolegliwości te występują w drugiej fazie cyklu miesiączkowego i utrudniają codzienne funkcjonowanie, negatywnie wpływając na pracę, naukę oraz relacje z bliskimi2.
Cierpi nawet 30 proc. kobiet
Szacuje się, że objawy zespołu napięcia przedmiesiączkowego dotykają 20-30 proc. kobiet, natomiast przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne – 3-8 proc. Skala problemu jest znacząca, jednak czynniki psychologiczne chroniące przed rozwojem objawów nie zostały do tej pory dogłębnie zbadane.
Badanie opublikowane na łamach „Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice” stanowi część szerszego projektu poświęconego analizie potencjalnych mechanizmów oraz czynników ochronnych przed wystąpieniem PMS i PMDD. W nowym badaniu dr Rachela Antosz-Rekucka, psycholożka z Instytutu Psychologii Uniwersytetu SWPS i dr hab. Katarzyna Prochwicz, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, psycholożka z Instytutu Psychologii UJ przeanalizowały, jakie czynniki mogą chronić przed wystąpieniem poważnych objawów przedmiesiączkowych. Wzięły pod uwagę m.in. poczucie koherencji3, umiejętności praktykowania uważności oraz współczucie wobec siebie i sprawdzały, jaki mają one związek z przebytą traumą i zwiększonym odczuwanym stresem oraz objawami zaburzeń przedmiesiączkowych.
Udział w badaniu wzięło 228 osób w wieku 18-52 lata. Zapytano je o dotychczasowe doświadczenia związane z objawami przedmiesiączkowymi, następnie część z nich śledziła przez dwa cykle menstruacyjne swoje symptomy.
Samowspółczucie i uważność pomagają złagodzić dolegliwości
Wyniki sugerują, że wyższy poziom określonych zasobów psychicznych może osłabiać negatywny wpływ stresu i traumy na nasilenie dolegliwości związanych z cyklem menstruacyjnym.
Określone postawy psychiczne mogą w odczuwalny sposób osłabiać wpływ codziennego stresu na nasilenie objawów przedmiesiączkowych. Wśród nich znalazło się życzliwe nastawienie do siebie i akceptowanie trudnych momentów (samowspółczucie, ang. self-compassion). Dzięki takiemu podejściu kobiety łatwiej przechodzą przez trudne momenty cyklu, nawet w sytuacjach silnego napięcia nerwowego.
dr Rachela Antosz-Rekucka z USWPS, psycholożka z Instytutu Psychologii USWPS, która przeprowadzała badanie w ramach przygotowywania pracy doktorskiej na Uniwersytecie Jagiellońskim.
Ulgę może przynieść również praktykowanie uważności (ang. mindfulness), czyli kierowania uwagi na to, co dzieje się z nami w danej chwili, bez oceniania i zamartwiania się. W przypadku PMS i PMDD szczególnie pomocne jest nieocenianie własnych reakcji emocjonalnych, chroniące przed wyolbrzymianiem odczuwanego dyskomfortu. Ze wzrostem przedmiesiączkowego napięcia lepiej radzą sobie osoby wykazujące ponadto silne poczucie sensu działania.
Dawne traumy a objawy przedmiesiączkowe
W przypadku osób z doświadczeniem traumy w przeszłości, czynnikiem redukującym jej negatywny wpływ na objawy przedmiesiączkowe może być umiejętność precyzyjnego opisywania swoich stanów wewnętrznych i uczuć oraz zdolność do nieoceniania własnych reakcji emocjonalnych.
Zasoby psychiczne zwiększają odporność na stres
Wnioski z badania mogą mieć znaczenie dla wielu osób miesiączkujących. Dzięki obserwacjom mogą powstać nowoczesne programy terapeutyczne oparte m.in. na treningu uważności czy terapii skoncentrowanej na samowspółczuciu. Pozwoli to również ograniczyć podawanie leków.
– Badanie sugeruje, że bardziej wyrozumiałe i uważne podejście do samego siebie może przynieść korzyści osobom z poważnymi objawami przedmiesiączkowymi. PMS i PMDD są schorzeniami przewlekłymi, dlatego interwencje takie jak podejście oparte na uważności, terapia skoncentrowana na współczuciu lub strategie ukierunkowane na wzmocnienie poczucia koherencji mogą pomóc skuteczniej radzić sobie z objawami i potencjalnie poprawić ogólną jakość życia – podkreśla dr Antosz-Rekucka.
1 American College of Obstetricians and Gynecologists. (2014). Guidelines for women’s health care: a resource manual. Washington, DC: American College of Obstetricians and Gynecologists.
2 American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. 5th ed. Washington, DC: American Psychiatric Association.
3 Przekonanie, że świat jest zrozumiały i że jesteśmy w stanie radzić sobie z wyzwaniami, a one są warte naszego zaangażowania.
Te artykuły mogą
cię zainteresować
