Interakcje onlinei ich potencjał do wzmacniania polaryzacji społecznej: bezpośrednia oraz konceptualna replikacja badań nad efektem niezgodności
Celem projektu kierowanego przez dr. Kamila Izydorczaka jest sprawdzenie tezy, czy czy uczestnictwo w internetowych dyskusjach może pogłębiać społeczną polaryzację i stanowić podglebie dla rodzącej się agresji i uprzedzeń.
Numer projektu: 2024/08/X/HS6/00935, konkurs MINIATURA Naukowego Centrum Nauki.
Założenia projektu
Kierujący projektem zamierza zaplanować i zrealizować replikację najnowszych, istotnych dla dziedziny badań z zakresu polaryzacji psychologicznej. Planowana replikacja stanowić ma fundament autorskiej linii badań nad polaryzacją, będzie również okazją do stworzenia i przetestowania narzędzi badawczych przeznaczonych do dalszego wykorzystania. Projekt zakłada replikację dwóch badań zawartych w artykule „Online Interaction Turns the Congeniality Bias Into an Uncongeniality Bias”, który opublikowany został w 2023 r. w czasopiśmie „Psychological Science” (Buder i in., 2023). Praca ta, pomimo opublikowania jej we wrześniu 2023 r., miała już 6 cytowań w momencie przygotowywania wniosku grantowego dla niniejszego peojektu (czerwiec 2024 r.). W połączeniu z prestiżem samego czasopisma świadczy to na korzyść jej przyszłego znaczenia.
Polaryzacja psychologiczna polega na tym, że jako społeczeństwo zaczynamy dzielić się na coraz bardziej odseparowane i różniące się obozy. Obozy te gromadzą się wokół podzielanych opinii społeczno-politycznych, umacniając wiarę w swoje przekonania, często przy okazji radykalizując się i budując wrogość wobec obozu przeciwnego.
W serii badań planuję sprawdzić, czy uczestnictwo w internetowych dyskusjach może pogłębiać polaryzację. Poprzednie badania sugerują, że w środowisku online chętniej reagujemy na treści, z którymi się nie zgadzamy. Tworzyć to może podglebie pod radykalizowanie opinii, a także karmić algorytmy promujące wyświetlanie nam polaryzujących treści.
Planuję też sprawdzić, czy takie wnioski potwierdzą się w kolejnej serii badań, z ulepszoną metodologią oraz przy uwzględnieniu specyfiki polskiego języka oraz uwarunkowań społecznych.
Metodologia
Kierownik projektu planuje zreplikować badanie nr 2 i 3 wyszczególnione w artykule. Replikacja przeprowadzona zostanie w dwóch etapach:
- Badacz wykona bezpośrednią replikację, używając oryginalnych materiałów dostarczonych przez autorów. Posłuży się tym samym językiem (niemieckim) oraz zbliżoną charakterystyką demograficzną próby, zwiększając jednocześnie moc statystyczną testów;
- Badacz przeprowadzi koncepcyjną replikację badań, podejmując próbę poszerzenia zakresu generalizacji wniosków. Uwzględni przy tym inną charakterystykę kulturową osób badanych (mieszkańcy Polski) orazzmodyfikuje tematykę kontrowersyjnych treści, z którymi będą oni konfrontowani.
Użyteczność wyników
Replikacja wyników wymienionych wyżej badań może być kluczowa dla dalszego rozwoju teorii polaryzacji w środowisku online. Gdyby wyniki okazały się wysoce replikowalne oraz generalizowalne, to po pierwsze, należałoby dopisać interesujący przyczynek do empirycznie i teoretycznie utwierdzonej wiedzy dotyczącej tzw. efektu zgodności (ang. congeniality bias) oraz pokrewnego mu efektu potwierdzenia (confirmation bias). Po drugie zaś, badacze zyskaliby solidne podwaliny do budowy teoretycznych przewidywań oraz interpretacji w odniesieniu do zjawisk formowania się postaw oraz tworzenia dyskursu online.