Sprawdź nasze rozbudowane narzędzie do wyszukiwania.

Szukaj po kategoriach – oszczędzaj swój czas.

Uniwersytet SWPS - Strona główna
Kultura na receptę
naukowo-badawczy
realizowany

Kultura na receptę

Monika Kornacka
kierownik projektu
dr
Monika Kornacka

psycholożka i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, kieruje Emotion Cognition Lab, zajmuje się regulacją emocjonalną i użyciem nowych technologii w badaniach i w psychologii klinicznej

zobacz biogram
Edward Nęcka
kierownik projektu
Edward Nęcka
prof. dr hab.

psycholog specjalizujący się w psychologii poznawczej, członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk

zobacz biogram
wartość projektu: 250 000 PLN
instytucja finansująca: Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek
dyscyplina: psychologia
jednostka: Wydział Psychologii w Katowicach Emotion Cognition Lab Wydział Psychologii w Krakowie
lokalizacja: projekt ogólnouczelniany
okres realizacji: 2026

Czy uczestnictwo w kulturze może być czynnikiem poprawiającym dobrostan psychologiczny młodych ludzi? Naukowcy z Uniwersytetu SWPS razem z partnerami: Katowice Miasto Ogrodów – Instytucją Kultury im. Krystyny Bochenek oraz Krakowskim Biurem Festiwalowym przeprowadzą badania, które wykażą, jakie formy partycypacji działają na młodych ludzi najlepiej, a także – z jakimi barierami w dostępie do kultury mierzy się młode pokolenie w Polsce.

Projekt realizuje następujące Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ:

  • Cel 3: Dobre zdrowie i jakość życia

O projekcie

Kontekst:

W ostatnich latach rośnie zainteresowanie rolą uczestnictwa w kulturze jako czynnika wspierającego zdrowie psychiczne. Badania wskazują, że kontakt z kulturą może wiązać się z poprawą dobrostanu, redukcją stresu, czy nawet pełnić funkcję ochronną wobec rozwoju zaburzeń psychicznych (Cuypers et al., 2012; Grossi et al., 2012; Hansen et al., 2015; Lee et al., 2021). Jednocześnie dotychczasowe badania często koncentrują się na wybranych, wąskich formach uczestnictwa (np. sztuce wizualnej lub festiwalach, Trupp et al., 2025, Wood & Moss, 2015), rzadziej przyjmując szerszą perspektywę obejmującą różnorodne praktyki kulturalne i ich znaczenie w codziennym życiu (e.g. Verboord et al., 2025).

Cele projektu:

Celem projektu jest zrozumienie tego, czym jest uczestnictwo w kulturze z perspektywy młodych osób i empiryczna weryfikacja związków między różnymi formami uczestnictwa w kulturze a dobrostanem psychicznym i regulacją emocji. Zespół badawczy sprawdzi, jakie charakterystyki wydarzeń kulturalnych przekładają się na poprawę dobrostanu u młodych ludzi, biorąc pod uwagę jednocześnie kontekst tego uczestnictwa, jak i bariery w dostępie do kultury.

Sprawdzenie w badaniach empirycznych, czy i w jaki sposób uczestnictwo w kulturze przekłada się na dobrostan, jest dużym wyzwaniem – szczególnie jeśli chcemy robić to w warunkach ekologicznych, czyli w codziennym życiu uczestników. Wraz z naszym zespołem i partnerami zastosowaliśmy kilka metod, aby ująć to zagadnienie możliwie kompleksowo i lepiej zrozumieć, jak w przyszłości projektować wydarzenia kulturalne tak, by nie dostarczały jedynie doświadczeń estetycznych, lecz także wspierały dobrostan i zdrowie psychiczne.

Kornacka, Monika kierowniczka projektu
Etatowy
Tak
Biogram
Tak
Tytuł
dr
Imię i nazwisko
Monika Kornacka
Miasto
katowice
Dyscyplina
psychologia
Specjalizacja
Psycholog
Stanowisko
adiunkt
Funkcja w Instytucie
{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"zast\u0119pca dyrektora","Nazwa w mianowniku":"Instytut Psychologii","Nazwa odmieniona":"Instytutu Psychologii"}}
Funkcja w Centrum
{"funkcja-w-centrum0":{"Funkcja":"kierownik","Nazwa w mianowniku":"Emotion Cognition Lab: Interdyscyplinarne Laboratorium Regulacji Emocjonalnej i Proces\u00f3w Poznawczych","Nazwa odmieniona":"Emotion Cognition Lab: Interdyscyplinarnego Laboratorium Regulacji Emocjonalnej i Proces\u00f3w Poznawczych"}}
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii w Katowicach","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Katedrze
{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Zak\u0142ad Psychologii Klinicznej i Zdrowia","Nazwa odmieniona":""}}
Obszar zainteresowania
Array
Wydział
Array
Instytut
Array
dr Monika Kornackapsycholożka i psychoterapeutka poznawczo-behawioralna, kieruje Emotion Cognition Lab, zajmuje się regulacją emocjonalną i użyciem nowych technologii w badaniach i w psychologii klinicznej

Metodologia

  • Badania Partycypacyjne: W pierwszym etapie projektu realizowane są warsztaty partycypacyjne z udziałem grup młodych osób (np. uczniów, studentów, młodych pracowników). Celem warsztatów jest zebranie informacji czym dla młodych ludzi jest uczestnictwo w kulturze, poznanie sposobów tego, znaczenia przypisywanego różnym wydarzeniom, charakterystyk wydarzeń, które z perspektywy młodych osób najbardziej wiążą się z poprawą ich dobrostanu oraz identyfikacja barier dostępu.
  • Badania uczestnictwa w kulturze w życiu codziennym uczestników: W tym badaniu uczestnicy przypisywani są do grupy biorącej darmowy udział w wydarzeniach kulturalnych organizowanych przez instytucje partnerskie (Katowice Miasto Ogrodów i Krakowskie Biuro Festiwalowe) lub do grupy kontrolnej, przy czym role te są rotacyjne w kolejnych fazach badania. Przy pomocy kwestionariuszy, dzienniczków i metody wielokrotnych dziennych pomiarów mierzymy dobrostan, regulację emocji, relacje społeczne oraz sposoby uczestnictwa w kulturze, ale również charakterystyki wydarzeń kulturalnych, które najsilniej wiążą się z dobrostanem uczestników.

Zespół

Zespół Uniwersytetu SWPS:

 
Chudzicka-Czupała, Agata
Etatowy
Tak
Biogram
Tak
Tytuł
dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS
Imię i nazwisko
Agata Chudzicka-Czupała
Miasto
katowice
Dyscyplina
psychologia
Specjalizacja
psycholog, specjalizuje się w psychologii pracy i organizacji, psychologii zdrowia
Stanowisko
profesor uczelni
Funkcja w Instytucie
{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Instytut Psychologii","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii w Katowicach","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Katedrze
{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Zak\u0142ad Psychologii Og\u00f3lnej, Spo\u0142ecznej i Organizacji","Nazwa odmieniona":""}}
Obszar zainteresowania
psychologia-spoleczna
Funkcja w Centrum
{"funkcja-w-centrum0":{"Funkcja":"kierownik","Nazwa w mianowniku":"Interdyscyplinarne Centrum Bada\u0144 Aktywno\u015bci Spo\u0142ecznej i Dobrostanu FEEL & ACT WELL","Nazwa odmieniona":"Interdyscyplinarnego Centrum Bada\u0144 Aktywno\u015bci Spo\u0142ecznej i Dobrostanu FEEL & ACT WELL"}}
Wydział
Array
Instytut
Array
dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS Agata Chudzicka-Czupałapsycholog, specjalizuje się w psychologii pracy i organizacji, psychologii zdrowia
Wilczek-Rużyczka, Ewa
Etatowy
Tak
Biogram
Tak
Tytuł
dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS
Imię i nazwisko
Ewa Wilczek-Rużyczka
Miasto
krakow
Dyscyplina
psychologia
Wydział
Wydział Psychologii w Krakowie
Stanowisko
profesor uczelni
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii w Krakowie","Nazwa odmieniona":""}}
Opis kierunku: tytuł sekcji
O kierunku
Instytut
Instytut Psychologii
Funkcja w Instytucie
{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Instytut Psychologii","Nazwa odmieniona":""}}
Specjalizacja
Psycholożka
Obszar zainteresowania
Array
Funkcja w Centrum
[]
Funkcja w Katedrze
[]
dr hab., prof. Uniwersytetu SWPS Ewa Wilczek-RużyczkaPsycholożka
Barnes, Steven
Etatowy
Tak
Biogram
Nie
Tytuł
dr
Imię i nazwisko
Steven Barnes
Specjalizacja
psycholog
Funkcja w Centrum
{"funkcja-w-centrum0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Emotion Cognition Lab: Interdyscyplinarne Laboratorium Regulacji Emocjonalnej i Proces\u00f3w Poznawczych","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Instytucie
{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Instytut Psychologii","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii w Katowicach","Nazwa odmieniona":""}}
Stanowisko
adiunkt
Funkcja w Katedrze
{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Zak\u0142ad Psychologii Klinicznej i Zdrowia","Nazwa odmieniona":""}}
Miasto
katowice
Dyscyplina
psychologia
Wydział
Array
Instytut
Array
dr Steven Barnespsycholog, członek Emotion Cognition Lab, zainteresowany cyfrowymi innowacjami w interwencjach psychologicznych i szkoleniami klinicznymi, doświadczeniem użytkownika, etyczną i dostępną opieką zdrowotną
Antosz-Rekucka, Rachela
Etatowy
Tak
Biogram
Tak
Tytuł
mgr
Imię i nazwisko
Rachela Antosz-Rekucka
Miasto
krakow
Dyscyplina
psychologia
Wydział
Wydział Psychologii w Krakowie
Stanowisko
asystent
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":" pe\u0142nomocniczka dziekana ds. jako\u015bci kszta\u0142cenia","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii w Krakowie","Nazwa odmieniona":"Wydzia\u0142u Psychologii w Krakowie"}}
Opis kierunku: tytuł sekcji
O kierunku
Instytut
Instytut Psychologii
Funkcja w Instytucie
{"funkcja-w-instytucie0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Instytut Psychologii","Nazwa odmieniona":""}}
Specjalizacja
Psycholożka
Funkcja w Centrum
[]
Funkcja w Katedrze
[]
mgr Rachela Antosz-RekuckaPsycholożka
Para, Małgorzata
Etatowy
Tak
Biogram
Nie
Tytuł
mgr
Imię i nazwisko
Małgorzata Para
Miasto
katowice
Stanowisko
asystent
Funkcja na Wydziale
{"funkcja-na-wydziale0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Wydzia\u0142 Psychologii w Katowicach","Nazwa odmieniona":""}}
Funkcja w Katedrze
{"funkcja-w-katedrze0":{"Funkcja":"","Nazwa w mianowniku":"Zak\u0142ad Psychologii Klinicznej i Zdrowia","Nazwa odmieniona":""}}
Wydział
Array
Funkcja w Instytucie
[]
Funkcja w Centrum
[]
mgr Małgorzata Para 

Zespół Katowice Miasto Ogrodów:

 
Adamus, Oskar
Etatowy
Nie
Specjalizacja
Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek
Biogram
Nie
Imię i nazwisko
Oskar Adamus
mgr Oskar AdamusKatowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek
Kostrzewska, Hanna
Etatowy
Nie
Specjalizacja
Katowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek
Biogram
Nie
Imię i nazwisko
Hanna Kostrzewska
mgr Hanna KostrzewskaKatowice Miasto Ogrodów – Instytucja Kultury im. Krystyny Bochenek

Zespół Krakowskiego Biura Festiwalowego:

 
Bisping, Agata
Etatowy
Nie
Specjalizacja
Krakowskie Biuro Festiwalowe
Biogram
Nie
Imię i nazwisko
Agata Bisping
mgr Agata BispingKrakowskie Biuro Festiwalowe
Pietyra, Carolina
Etatowy
Nie
Specjalizacja
Krakowskie Biuro Festiwalowe
Biogram
Nie
Imię i nazwisko
Carolina Pietyra
mgr Carolina PietyraKrakowskie Biuro Festiwalowe
Szwedowska. Natalia
Etatowy
Nie
Specjalizacja
Krakowskie Biuro Festiwalowe
Biogram
Nie
Imię i nazwisko
Natalia Szwedowska
mgr Natalia SzwedowskaKrakowskie Biuro Festiwalowe

Zaangażowane instytucje:

  • Unuiwersytet SWPS – logotyp
  • Katowice Miasto Ogrodów – logotyp
  • KBF – logotyp
  • Krakowskie Biuro Festiwalowe – logotyp

Użyteczność wyników

Wyniki projektu pomogą zrozumieć mechanizmy łączące uczestnictwo w kulturze z dobrostanem psychicznym młodych ludzi oraz zidentyfikować kluczowe elementy doświadczeń kulturalnych sprzyjające zdrowiu psychicznemu. Uzyskane dane będą istotne z perspektywy projektowaniu działań z zakresu profilaktyki zdrowia psychicznego, w tym inicjatyw typu „kultura na receptę”, a także w dostosowywaniu oferty instytucji kultury do potrzeb młodego pokolenia nie tylko pod względem doświadczeń estetycznych, lecz także szerzej rozumianego dobrostanu.

Dla uczestników/uczestniczek

Dziękujemy, że zgodziłeś/zgodziłaś się wziąć udział w naszym badaniu! Na tej stronie znajdziesz linki, dzięki którym uzupełnisz informacje o wydarzeniach, w których barałeś/brałaś udział lub wypełnisz cotygodniowy dzienniczek.

Chcę opisać swój udział w wydarzeniu
Chcę wypełnić cotygodniowy dzienniczek

Bezpośredni kontakt do zespołu: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.