„10 rozmów o cyfrowym dorastaniu”. Premiera raportu Obserwatorium Praktyk Medialnych USWPS
Jak mówić o dzieciach i młodzieży w sieci bez uproszczeń i sensacyjnych nagłówków? Czym różnią się rzetelne doniesienia naukowe od powierzchownych diagnoz i medialnych skrótów? Na pytania te odpowiada raport ekspercki „10 rozmów o cyfrowym dorastaniu”, którego premiera odbędzie się 11 marca 2026 roku. W publikacji badacze i badaczki z Obserwatorium Praktyk Medialnych, nowego centrum badawczo-wdrożeniowego działającego przy Uniwersytecie SWPS, przyglądają się popularnym mitom i przekonaniom dotyczącym obecności młodych ludzi w internecie. Podpowiadają również, jak prowadzić bardziej zniuansowaną rozmowę o dorastaniu w świecie smartfonów i mediów społecznościowych w oparciu o wiarygodne dowody naukowe.
Szkodliwe smartfony – prawda czy fałsz?
W debacie na temat cyfrowego dorastania można odnieść wrażenie, że sprawa została już rozstrzygnięta. Że szkodliwość smartfonów i mediów społecznościowych jest oczywista, a ich negatywny wpływ na zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży dawno udowodniony. Słychać to niemal wszędzie – w mediach, w szkole i w publicznych dyskusjach, często z ust osób uznawanych za ekspertów.
To jednak tylko złudzenie konsensusu.
W rzeczywistości stan wiedzy jest znacznie bardziej złożony. Temat ten budzi jednak na tyle silne emocje, że zamiast uporządkowanej refleksji odwołującej się do rzetelnych danych i zweryfikowanych źródeł, coraz częściej wygrywa dezinformacja, stereotypy, uogólnienia oraz intuicyjne interpretacje rzeczywistości wspierane przez pop- i pseudonaukowe narracje.
Raport „10 rozmów o cyfrowym dorastaniu” stanowi próbę przełamania tego schematu. Nie znajdziemy w nim jednak kolejnego zestawu nadmiernie prostych rad. Zamiast tego jego autorzy i autorki zapraszają do zniuansowanej rozmowy – opartej na wiedzy, doświadczeniu badawczym i praktyce pracy z młodymi ludźmi.
Publikacja składa się z dziesięciu rozmów z członkami i członkiniami Obserwatorium Praktyk Medialnych, nowego centrum badawczo-wdrożeniowego przy USWPS. Profesor Małgorzata Wójcik, prof. Ewelina Smoktunowicz, dr Magdalena Śniegulska, dr Maksymilian Bielecki i dr Karol Jachymek opowiadają w nich, jak nie wpaść w pułapkę uproszczeń, które często wpływają na to, w jaki sposób myślimy o roli internetu, smartfonów i mediów społecznościowych w życiu dzieci i młodzieży.
- Czy przemoc rówieśnicza to rzeczywiście wynalazek internetu?
- Dlaczego nawet „istotne statystycznie” odkrycia naukowców na temat smartfonów nie zawsze muszą być powodem do paniki?
- Czy wszyscy jesteśmy uzależnieni od mediów społecznościowych (i jakie konsekwencje może nieść ze sobą nadużywanie tego słowa)?
- Dlaczego porównywanie smartfona do heroiny lub innych twardych narkotyków to metafora, która często przynosi więcej szkody niż pożytku?
- Czy scrollowanie telefonu może w pozytywny sposób wpływać na nasze zdrowie psychiczne?
Zamiast walczyć ze smartfonami, powinniśmy walczyć o to, żeby młodzi ludzie mieli dostęp do realnej pomocy. Żeby w szkołach był psycholog, do którego można pójść bez wstydu. Żeby mieli poczucie, że są wspierani – przez rodziców, nauczycieli, dorosłych wokół nich. Żeby były przestrzenie, gdzie mogą bezpiecznie rozmawiać o swoich problemach i spędzać wolny czas. A takich przecież brakuje. No bo gdzie ma pójść 15-latek? Kawiarnie są drogie lub w ogóle ich nie ma, z bibliotekami bywa różnie, natomiast z klatek lub z osiedlowych ławek młodzież jest często przeganiana jako potencjalni chuligani. Prawda jest taka, że dziś często to właśnie media cyfrowe, choćby gry online, pełnią funkcję takiego „podwórka”, gdzie można posiedzieć z kumplami i pogadać o szkole. Smartfony i media społecznościowe nie znikną. Możemy oczywiście wprowadzać zakazy, ale młodzi ludzie i tak znajdą sposób jak je obejść. Zamiast tego powinniśmy nauczyć ich, ale też siebie, jak budować zdrową relację z technologią.
Podczas spotkania dr Karol Jachymek przedstawi ideę stojącą za powołaniem Obserwatorium Praktyk Medialnych i założenia raportu, a premierę dopełni komentarz dr. Maksymiliana Bieleckiego porządkujący aktualną wiedzę o relacjach dzieci i młodzieży z ekranami oraz panel z udziałem zespołu ekspertów i ekspertek OPM.
Do udziału w wydarzeniu zapraszamy wszystkich tych, którym bliski jest temat nowych technologii i dobrostanu młodych ludzi – rodziców, nauczycieli, przedstawicieli organizacji pozarządowych, instytucji publicznych i mediów. To doskonały moment, by w oparciu o rzetelne badania wspólnie zastanowić się nad tym, w jaki sposób rozmawiać o cyfrowym dorastaniu bez generalizowania i sensacyjnych skrótów.
-
Kim jesteśmy i dlaczego powstał ten raport?
Prezentacja Obserwatorium Praktyk Medialnych oraz idei stojącej za raportem „10 rozmów o cyfrowym dorastaniu”
drKarol JachymekMedioznawca, badacz i wykładowca akademicki. Pomysłodawca i kierownik Obserwatorium Praktyk Medialnych – centrum badawczo-wdrożeniowego działającego przy Uniwersytecie SWPS. Specjalizuje się w badaniach kultury młodzieżowej oraz praktyk medialnych dzieci i młodzieży. Autor raportów, a także publikacji naukowych i popularyzatorskich dotyczących kultury (cyfrowej) młodych osób, edukacji medialnej i cyfrowego dorastania. Prowadzi liczne szkolenia i warsztaty z zakresu współczesnych praktyk medialnych, komunikacji z młodymi osobami i kształtowania świadomych nawyków cyfrowych. Regularnie współpracuje z wiodącymi instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi, placówkami szkoleniowym i biznesem. W 2024 r. wydał książkę „Z nosem w smartfonie. Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić?” (Wydawnictwo Agora).
-
Co wiemy na temat cyfrowego dorastania? Fakty kontra medialne uproszczenia
drMaksymilian BieleckiPsycholog poznawczy, metodolog i statystyk. Autor licznych publikacji naukowych dotyczących problematyki psychopatologii i zdrowia somatycznego oraz raportów i ekspertyz, łączących perspektywę badań psychologicznych z analizą praktyk technologicznych (m.in. dla IBE i klientów komercyjnych). Doświadczony popularyzator nauki i ekspert medialny.
-
Jak (nie) mówić o relacjach młodych ludzi z internetem? O pułapkach debaty medialnej i ich konsekwencjach
drKarol JachymekMedioznawca, badacz i wykładowca akademicki. Pomysłodawca i kierownik Obserwatorium Praktyk Medialnych – centrum badawczo-wdrożeniowego działającego przy Uniwersytecie SWPS. Specjalizuje się w badaniach kultury młodzieżowej oraz praktyk medialnych dzieci i młodzieży. Autor raportów, a także publikacji naukowych i popularyzatorskich dotyczących kultury (cyfrowej) młodych osób, edukacji medialnej i cyfrowego dorastania. Prowadzi liczne szkolenia i warsztaty z zakresu współczesnych praktyk medialnych, komunikacji z młodymi osobami i kształtowania świadomych nawyków cyfrowych. Regularnie współpracuje z wiodącymi instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi, placówkami szkoleniowym i biznesem. W 2024 r. wydał książkę „Z nosem w smartfonie. Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić?” (Wydawnictwo Agora).
-
„10 rozmów o cyfrowym dorastaniu” – panel dyskusyjny z udziałem zespołu Obserwatorium Praktyk Medialnych
Rozmowa z ekspertkami i ekspertami współtworzącymi raport ekspercki
dr hab., prof. USWPSEwelina SmoktunowiczPsycholożka, ekspertka w dziedzinie e-zdrowia i interwencji internetowych. Zajmuje się projektowaniem oraz testowaniem skuteczności interwencji internetowych, których celem jest poprawa zdrowia psychicznego i dobrostanu różnych grup użytkowników – od młodzieży po dorosłych łączących pracę i życie prywatne. W swoich badaniach poszukuje czynników, które skłaniają ludzi do korzystania z interwencji online oraz ich konsekwentnego ukończenia. Kieruje StresLabem: Centrum Badań nad Stresem oraz pełni funkcję liderki polskiego zespołu w europejskim projekcie SMILE, którego celem jest poprawa dobrostanu młodzieży i młodych dorosłych w Europie. Laureatka stypendium Ministra Nauki dla wybitnych młodych naukowców oraz Programu im. Bekkera finansowanego przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej. Autorka i współautorka publikacji o zasięgu międzynarodowym. Zdobywczyni grantów finansowanych przez NCN, NCBIR oraz Komisję Europejską.
dr hab., prof. USWPSMałgorzata WójcikPsycholożka społeczna, specjalizuje się w badaniu powodów i przejawów bullyingu oraz dynamiką grup rówieśniczych – również w środowiskach cyfrowych. Kieruje Centrum Badań nad Bullyingiem i wraz z zespołem opracowuje projekty i systemy mające na celu zapobieganie bullyingowi i budowanie pozytywnego klimatu szkoły. Współtwórczyni zintegrowanego programu monitorowania i zapobiegania przemocy rówieśniczej RESQL w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych. Zrealizowała projekty finansowane przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju oraz Fundację na Rzecz Nauki Polskiej. Laureatka nagrody im. prof. Romana Czerneckiego za najlepszy artykuł naukowy i specjalistyczny w dziedzinie edukacji w 2021 i 2023 r. oraz nagrody Ministra Edukacji i Nauki za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności wdrożeniowej w 2022 r. Autorka licznych publikacji, podręczników oraz materiałów edukacyjnych, aktywnie działająca na styku nauki i praktyki edukacyjnej.
drMaksymilian BieleckiPsycholog poznawczy, metodolog i statystyk. Autor licznych publikacji naukowych dotyczących problematyki psychopatologii i zdrowia somatycznego oraz raportów i ekspertyz, łączących perspektywę badań psychologicznych z analizą praktyk technologicznych (m.in. dla IBE i klientów komercyjnych). Doświadczony popularyzator nauki i ekspert medialny.
drKarol JachymekMedioznawca, badacz i wykładowca akademicki. Pomysłodawca i kierownik Obserwatorium Praktyk Medialnych – centrum badawczo-wdrożeniowego działającego przy Uniwersytecie SWPS. Specjalizuje się w badaniach kultury młodzieżowej oraz praktyk medialnych dzieci i młodzieży. Autor raportów, a także publikacji naukowych i popularyzatorskich dotyczących kultury (cyfrowej) młodych osób, edukacji medialnej i cyfrowego dorastania. Prowadzi liczne szkolenia i warsztaty z zakresu współczesnych praktyk medialnych, komunikacji z młodymi osobami i kształtowania świadomych nawyków cyfrowych. Regularnie współpracuje z wiodącymi instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi, placówkami szkoleniowym i biznesem. W 2024 r. wydał książkę „Z nosem w smartfonie. Co nasze dzieci robią w internecie i czy na pewno trzeba się tym martwić?” (Wydawnictwo Agora).
drMagdalena ŚniegulskaPsycholożka, wykładowczyni akademicka i terapeutka. Absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, zawodowo związana z Katedrą Psychologii Poznawczej Rozwoju i Edukacji na Uniwersytecie SWPS, gdzie koordynuje specjalność Psychologia Edukacji. Specjalizuje się w psychologii rozwoju dzieci i młodzieży, psychologicznych podstawach edukacji oraz wspieraniu kompetencji społecznych i umiejętności rodzicielskich. Jest członkinią Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczo-Behawioralnej oraz European Association for Behavioural and Cognitive Therapies (EABCT). W ramach praktyki klinicznej prowadzi terapię indywidualną oraz grupy terapeutyczne dla dzieci i młodzieży, pracując w podejściu poznawczo-behawioralnym. Swoją wiedzę wykorzystuje także w szerszych działaniach społecznych i popularyzatorskich. Od lat angażuje się w projekty wspierające rozwój i odporność psychiczną młodych ludzi (również w kontekście ich aktywności online) oraz współpracuje z placówkami edukacyjnymi i NGO. Członkini-założycielka i wiceprezeska zarządu Stowarzyszenia „Wspólne Podwórko”. Autorka licznych tekstów popularyzujących wiedzę psychologiczną z obszaru wychowania dzieci i problemów rozwojowych.
-
Sesja Q&A
Czas na pytania od publiczności (na sali i online)
-
To dopiero początek – co planujemy dalej?
Zapowiedź działań i inicjatyw Obserwatorium Praktyk Medialnych na najbliższe miesiące
Zapisz się!
Organizator
Obserwatorium Praktyk Medialnych (OPM) powstało na Uniwersytecie SWPS jako przestrzeń łącząca badania naukowe z praktyką społeczną. Jego misją jest budowanie merytorycznej debaty o technologiach i dostarczanie zniuansowanej wiedzy, pozwalającej na świadome i refleksyjne uczestniczenie w życiu online.
Odwiedź stronę OPM
Gdzie i kiedy
Uniwersytet SWPS
ul. Chodakowska 19/31, Warszawa, sala S304
11 marca 2026 r., godz. 17.30–19.30
Wydarzenie odbędzie się w formule hybrydowej. Można wziąć udział w spotkaniu na miejscu lub online (obowiązują zapisy przez formularz).
Kontakt
Obserwatorium Praktyk Medialnych: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
dr Karol Jachymek: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
Zobacz inne aktualności
